1. Kroskarmelloza natriý(özara baglanyşykly CMCNa): CMCNa-nyň özara baglanyşykly kopolimeri
Häsiýetleri: Ak ýa-da ak reňkli poroşok. Çarçuwaly gurluşy sebäpli suwda eremeýär; suwda çalt şişýär we asyl göwrüminiň 4-8 essesini alýar. Poroşok gowy akyjylyga eýedir.
Ulanylyşy: Ol iň köp ulanylýan super dargadyjy serişdedir. Agzyňyza kabul edilýän tabletkalar, kapsulalar, granulalar üçin dargadyjy serişde.
2. Karmelloza kalsiýi (gapma-gap baglanyşykly CMCCa):
Häsiýetleri: Ak, yssyz poroşok, gigroskopik. 1% ergin pH 4.5-6. Etanol we efir ergininde diýen ýaly eremeýär, suwda eremeýär, suwuklandyrylan duz kislotasynda eremeýär, suwuklandyrylan aşgarda ýa-da ak reňkli poroşokda az ereýär. Çarçuwaly gurluşy sebäpli suwda eremeýär; suwy siňdirende şişýär.
Ulanylyşy: tabletka parçalaýjy, baglaýjy, erediji.
3. Metilsellüloza (MC):
Gurluşy: sellýulozanyň metil efiri
Häsiýetleri: Akdan sarymtyl ak reňke çenli poroşok ýa-da granulalar. Gyzgyn suwda, doýgun duz ergininde, spirtde, efirde, asetonda, toluolda, hloroformda eremeýär; buz sirke turşusynda ýa-da spirt bilen hloroformyň deň garyndysynda ereýär. Sowuk suwda ereýänlik ornunyň ornunyň derejesine baglydyr we ornunyň ornunyň derejesi 2 bolanda iň gowy ereýär.
Ulanylyşy: tabletka baglaýjy, tabletka parçalaýjy maddanyň matrisasy ýa-da uzak wagtlap täsir edýän preparat, krem ýa-da gel, suspenziýa serişdesi we goýaldyjy serişde, tabletka örtügi, emulsiýa stabilizatory.
4. Etil sellýuloza (ÝS):
Gurluşy: Sellýulozanyň etil efiri
Häsiýetleri: Ak ýa-da sarymtyl-ak poroşok we granulalar. Suwda, aşgazan-içege suwuklyklarynda, gliserinde we propilen glikolda eremeýär. Hloroformda we toluolda aňsat ereýär we etanol ýagdaýynda ak çökündi emele getirýär.
Ulanylyşy: Suwda eremeýän ideal daşaýjy material, suwa duýgur derman matrisasy, suwda eremeýän daşaýjy, tabletka baglaýjy, plýonka materialy, mikrokapsula materialy we uzak wagtlap täsir edýän örtük materialy hökmünde amatly.
5. Gidroksietil Sellýuloza (ÝEK):
Gurluşy: Sellýulozanyň bölekleýin gidroksietil efiri.
Häsiýetleri: Açyk sary ýa-da süýt reňkli ak poroşok. Sowuk suwda, gyzgyn suwda, ejiz kislotada, ejiz esasda, güýçli kislotada, güýçli esasda doly ereýär, organiki erginleriň köpüsinde eremeýär (dimetil sulfoksidde, dimetilformamidde ereýär), diol polýar organiki erginlerde ereýär. Giňelýär ýa-da bölekleýin ereýär.
Ulanylyşy: Suwda ereýän ion däl polimer materiallary; oftalmologik preparatlar, otologiýa we ýerli ulanylyş üçin goýaldyjylar; gurak gözler, kontakt linzalar we gurak agyz üçin ýaglaýjylarda HEC; kosmetikada ulanylýar. Dermanlar we iýmit üçin baglaýjy, plýonka emele getiriji, goýaldyjy, suspenziýa ediji we stabilizator hökmünde, ol derman bölejiklerini kapsulalaşdyryp bilýär, şonuň üçin derman bölejikleri haýal bölünýän rol oýnap bilýär.
6. Gidroksipropil sellýuloza (HPC):
Gurluşy: Sellýulozanyň bölekleýin polihidroksipropil efiri
Häsiýetleri: Ýokary derejede çalşyrylan HPC ak ýa-da biraz sary poroşokdyr. Metanolda, etanolda, propilen glikolda, izopropanolda, dimetil sulfoksidde we dimetil formamidde ereýär, ýokary ýapyşykly görnüşi az ereýär. Gyzgyn suwda eremeýär, ýöne şişip bilýär. Termal gelleşme: 38°C-den aşak suwda aňsat ereýär, gyzdyrmak arkaly jelatinleşýär we 40-45°C-de flokulýan şişme emele getirýär, ony sowatmak arkaly gaýtaryp alyp bolýar.
L-HPC-niň ajaýyp aýratynlyklary: suwda we organiki erginlerde eremeýär, ýöne suwda şişýär we şişme häsiýeti ornuny tutýan maddalaryň köpelmegi bilen artýar.
Ulanylyşy: Ýokary derejede çalşyrylan HPC tabletka baglaýjy, granulalaýjy serişde, plýonka örtük materialy hökmünde ulanylýar, şeýle hem mikrokapsulalanan plýonka materialy, matrisa materialy we aşgazan saklaýjy tabletkanyň, goýaldyjynyň we gorag kolloidleriniň kömekçi materialy hökmünde ulanylyp bilner, şeýle hem transdermal ýamalarda giňden ulanylýar.
L-HPC: Esasan tabletka parçalaýjy ýa-da çygly granulýasiýa üçin baglaýjy, uzak wagtlap bölünýän tabletka matrisasy hökmünde we ş.m. ulanylýar.
7. Gipromelloza (HPMC):
Gurluşy: Sellýulozanyň bölekleýin metil we bölekleýin polihidroksipropil efiri
Häsiýetleri: Ak ýa-da ak reňksiz süýümli ýa-da granulaly poroşok. Sowuk suwda ereýär, gyzgyn suwda eremeýär we termal gelleşme häsiýetlerine eýedir. Metanol we etanol erginlerinde, hlorly uglewodorodlarda, asetonda we ş.m. ereýär. Onuň organiki erginlerde eremegi suwda ereýäninden has gowy.
Ulanylyşy: Bu önüm plýonka örtük materialy hökmünde ulanylýan pes ýapyşykly suw erginidir; ýokary ýapyşykly organiki ergin ergini tabletka baglaýjy hökmünde ulanylýar we ýokary ýapyşykly önüm suwda ereýän dermanlaryň bölünip çykmagynyň öňüni almak üçin ulanylyp bilner; lak we emeli gözýaşlar üçin göz damjalaryny goýaldyjy we kontakt linzalary üçin çyglylandyryjy serişde hökmünde.
8. Gipromelloza ftalat (HPMCP):
Gurluşy: HPMCP HPMC-niň ftal turşusynyň ýarym efiridir.
Häsiýetleri: Bež ýa-da ak reňkli bölekler ýa-da granulalar. Suwda we kislotaly erginde eremeýär, geksanda eremeýär, ýöne aseton:metanolda, aseton:etanolda ýa-da metanol:hlormetan garyndysynda aňsat ereýär.
Ulanylyşy: Tabletkalaryň ýa-da granulalaryň özboluşly ysyny gizlemek üçin plýonka örtügi hökmünde ulanylyp bilinýän ajaýyp öndürijilikli täze görnüşli örtük materialy.
9. Gipromelloza asetat suksinaty (HPMCAS):
Gurluşy: Garyşyk sirke we süksin efirleriHPMC
Häsiýetleri: Akdan sarymtyl ak reňke çenli poroşok ýa-da granulalar. Natriý gidroksidinde we natriý karbonat ergininde ereýär, asetonda, metanolda ýa-da etanolda: suwda, diklormetan: etanol garyndysynda aňsat ereýär, suwda, etanolda we efirde eremeýär.
Ulanylyşy: Tabletkanyň içege örtügi, uzak wagtlap bölünýän örtük we plýonka örtügi hökmünde.
10. Agar:
Gurluşy: Agar azyndan iki polisaharidiň, takmynan 60-80% neýtral agarozanyň we 20-40% agarozanyň garyndysydyr. Agaroza D-galaktopiranoza we L-galaktopiranoza 1-3 we 1-4 aralygynda gezekli-gezek baglanyşykly agarobioza gaýtalanýan birliklerinden ybarat.
Häsiýetleri: Agar-agar şeffaf, açyk sary reňkli dörtburç silindr, inçe zolak ýa-da pulçak ýa-da poroşok maddadyr. Sowuk suwda eremeýär, gaýnag suwda ereýär. Sowuk suwda 20 gezek şişýär.
Ulanylyşy: Baglaýjy serişde, maz esas, süpozitor esas, emulgator, stabilizator, suspenziýa serişdesi, şeýle hem poulty, kapsula, sirop, jele we emulsiýa hökmünde.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 26-njy apreli