Sellýuloza barada
Sellýuloza glýukozadan ybarat bolan makromolekulýar polisahariddir. Ol ýaşyl ösümliklerde we deňiz organizmlerinde köp mukdarda bar. Ol tebigatda iň giňden ýaýran we iň uly tebigy polimer materialdyr. Onuň gowy bio utgaşyklylygy, gaýtadan dikeldilýänligi we bioparçalanmagy we beýleki artykmaçlyklary bar. Fotosintez arkaly ösümlikler her ýyl ýüz millionlarça tonna sellýuloza sintez edip bilýärler.
Sellýuloza ulanylyşynyň mümkinçilikleri
Adaty sellýuloza fiziki we himiki häsiýetleri sebäpli giňden ulanylyşyny çäklendirdi, tebigy polimer material sellýuloza bolsa gaýtadan işlenenden we üýtgedilenden soň dürli funksional häsiýetlere eýe bolýar, bu bolsa dürli pudaklaryň dürli zerurlyklaryny kanagatlandyryp biler. Sellýuloza funksional materiallarynyň funksional ulanylyşy polimer materiallarynyň tebigy ösüş meýillerine we ylmy-barlag merkezlerine öwrüldi.
Sellýuloza türewleri sellýuloza polimerlerinde gidroksil toparlarynyň himiki reagentler bilen esterleşdirilmegi ýa-da efirleşdirilmegi arkaly öndürilýär. Reaksiýa önümleriniň gurluş aýratynlyklaryna görä, sellýuloza türewlerini üç kategoriýa bölmek bolýar: sellýuloza efirleri, sellýuloza efirleri we sellýuloza efir efirleri.
1. Sellýuloza efiri
Sellýuloza efiri belli bir şertlerde aşgarly sellýuloza we efirleşdiriji agentiň reaksiýasy arkaly emele gelen birnäçe sellýuloza türewleriniň umumy adydyr. Sellýuloza efiri dürli görnüşli, giň ulanylyş ugurlary, uly önümçilik möçberi we ýokary ylmy-barlag gymmaty bolan bir görnüşli sellýuloza türewidir. Onuň ulanylyşy senagat, oba hojalygy, gündelik himiýa senagaty, daşky gurşawy goramak, awiakosmos we milli goranmak ýaly köp ugurlary öz içine alýar.
Aslynda täjirçilik maksatly ulanylýan sellüloza efirleri: metil sellüloza, karboksimetil sellüloza, etil sellüloza, gidroksietil sellüloza, sianoetil sellüloza, gidroksipropil sellüloza we gidroksipropil metil sellüloza. Sellýuloza we ş.m.
2. Sellýuloza efiri
Sellýuloza efirleri milli goranmak, himiýa senagaty, biologiýa, lukmançylyk, gurluşyk we hatda awiakosmos ulgamlarynda giňden ulanylýar.
Aslynda täjirçilik maksatly ulanylýan sellüloza efirleri: sellüloza nitrat, sellüloza asetat, sellüloza asetat butirat we sellüloza ksantatdyr.
3. Sellýuloza efir efiri
Sellýuloza efir efirleri efir-efir garyşyk türewleridir.
Ulanyş meýdany：
1. Dermançylyk pudagy
Sellýuloza efiri we efiri türewleri lukmançylykda goýaltmak, kömekçi maddalar, uzak wagtlap bölünip çykmak, gözegçilikli bölünip çykmak, plýonka emele getirmek we beýleki maksatlar üçin giňden ulanylýar.
2. Örtük meýdany
Sellýuloza efirleri örtük ulanylyşynda örän möhüm rol oýnaýar.Sellýuloza efirleriköp sanly ajaýyp häsiýetlere eýe bolan örtükleri üpjün etmek üçin baglaýjylarda, üýtgedilen smolalarda ýa-da öňünden taýýarlanýan plýonka materiallarynda ulanylýar.
3. Membran tehnologiýasy pudagy
Sellýuloza we ondan alynýan materiallar uly önüm çykaryjylyk, durnukly iş we gaýtadan işlenip bolýanlyk ýaly artykmaçlyklara eýedir. Gatlak-gatlak öz-özüni ýygnamak, faza inwersiýasy usuly, elektrospinning tehnologiýasy we beýleki usullar arkaly ajaýyp bölmek iş görkezijilerine eýe bolan membrana materiallaryny taýýarlamak mümkin. Membran tehnologiýasy ulgamynda giňden ulanylýar.
4. Gurluşyk pudagy
Sellýuloza efirleri ýokary termal taýdan gaýtdyrylýan gel güýjüne eýedir we şonuň üçin gurluşyk böleklerinde, mysal üçin, sement esasly kafel ýelmeşdiriji goşundylarda goşundy hökmünde peýdalydyr.
5. Aerokosmos, täze energiýa ulaglary we ýokary derejeli elektron enjamlar
Sellýuloza esasly funksional optoelektron materiallary awiakosmosda, täze energiýa ulaglarynda we ýokary derejeli elektron enjamlarda ulanylyp bilner.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 25-nji apreli